Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


wet_hergebruik_van_overheidsinformatie

Wet hergebruik van overheidsinformatie

Sinds 18 juli 2015 is de Wet hergebruik van overheidsinformatie van kracht. Deze wet is gebaseerd op een herziene Europese richtlijn uit 2013 en bestaat hiermee ook in alle andere EU-landen (al kan de implementatie verschillen). De oorspronkelijke richtlijn dateerde uit 2003. Deze was in Nederland geïmplementeerd in de Wob. Na aanleiding van de herziening is besloten om deze onder te brengen in een nieuwe wet, omdat het een fundamenteel ander karakter beoogd.

Daar waar de Wet openbaarheid van bestuur vooral transparantie en controle van het openbaar bestuur als doel had, maakt de Who de economische exploitatie door private ondernemingen mogelijk.1) De gedachte hierachter is dat de overheid over grote hoeveelheden interessante data beschikt, en dat deze 'slechts' voor publieke doeleinden wordt gebruikt. Deze wet maakt het mogelijk voor andere partijen om deze voor andere (ook commerciële doeleinden) te gebruiken.

In de Handleiding Hergebruik Overheidsinformatie van het Ministerie van BZK is het verschil tussen de Who en de Wob als volgt beschreven:

Een Wob-verzoek impliceert niet ook een verzoek tot het toestaan van hergebruik of een recht op hergebruik. Een Wob-verzoek ziet alleen op openbaarmaking van informatie, zodat een burger daar kennis van kan nemen. Hergebruik gaat verder, in die zin dat informatie door anderen ten volle kan worden gebruikt en benut voor andere doeleinden dan waarvoor de informatie in eerste instantie is geproduceerd.

Richtlijn 2013/37/EU inzake het hergebruik van overheidsinformatie

De richtlijn hergebruik van overheidsinformatie is een Europese richtlijn en is een wijziging van Richtlijn 2003/98/EG inzake het hergebruik van overheidsinformatie. Deze richtlijn is in 2003 geïntroduceerd en heeft als doel het bevorderen van het beschikbaar stellen van openbare overheidsinformatie door overheidsinstellingen zodat andere partijen, burgers en bedrijven, deze informatie kunnen gebruiken voor allerhande creatieve en innovatieve toepassingen. De basis is dat openbare overheidsinformatie in aanmerking komt voor hergebruik. Daarbij kan het gaan om documenten, gegevens of datasets. Deze kunnen door derden worden hergebruikt in apps, visualisaties, analyses en combinaties met andere data. Hiermee kan een bijdrage worden geleverd aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en kan mogelijk economische meerwaarde worden gerealiseerd.

Belangrijkste wijzigingen in de herziening

De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de oorspronkelijke richtlijn uit 2003 zijn:2)

  1. de reikwijdte van de richtlijn is uitgebreid naar archieven, musea en bibliotheken
  2. de keuzevrijheid om hergebruik al dan niet toe te staan vervalt
  3. er een maximum geldt voor de redelijke vergoeding die instellingen mogen vragen voor het voor hergebruik beschikbaar stellen van informatie
  4. instellingen een inspanningsverplichting hebben om de informatie in een open en machine-leesbaar formaat aan te bieden en gebruik te maken van open standaarden.

Jurisprudentie

In 2016 werd de Gemeente Veghel voor de rechtbank gedaagd door een eiser die een verzoek tot hergebruik in had gediend van alle nieuwsberichten die op de website verschenen. Deze nieuwsberichten verschenen weliswaar in openbaarheid, maar de gemeente verstrekte deze niet actief in een open formaat.

De uitspraak van de rechter bevatte onder andere de volgende constatering:

5.6 Verweerder heeft volstaan met een verwijzing naar de nieuwsberichten op de website van de gemeente. Deze nieuwsberichten zijn op de website wel elektronisch beschikbaar, maar (vooralsnog) niet in een open en machinaal leesbaar formaat.

5.7 De rechtbank oordeelt dat verweerder op grond van de bepalingen en wetsgeschiedenis van de Who, gelezen in samenhang met de gewijzigde richtlijn 2003/98/EG, niet zonder nadere motivering kon volstaan met de enkele verwijzing naar de website van de gemeente.

Deze uitspraak laat goed zien hoe de Who met de Wob verschilt. Daar waar de Wob enkel transparantie voor ogen heeft, had de gemeente wel kunnen volstaan met een verwijzing naar plek waar deze gegevens gevonden kunnen worden.

1)
Bart van der Sloot, “Van openbaarheid naar hergebruik van overheidsinformatie”, Nederlands Juristenblad (2015), https://www.ivir.nl/publicaties/download/1699.pdf
2)
idem
wet_hergebruik_van_overheidsinformatie.txt · Laatst gewijzigd: 2017/04/02 22:58 door richard